Goście Radziwiłłów: Izabela Fietkiewicz-Paszek
Opublikowano:
31 sierpnia 2026
Od:
Do:
Początek:
Koniec:
Na przełomie października i listopada 2025 roku, w ramach programu pt. "Goście Radziwiłłów", odbyła się trwająca trzy tygodnie rezydencja literacka. W jej trakcie, osiem osób pracowało nad autorskimi utworami.
Program „Goście Radziwiłłów” został zainicjowany przez Samorząd Województwa Wielkopolskiego w roku 2020.
Rezydentów zaprosił Pałac Myśliwski Książąt Radziwiłłów w Antoninie – Dom Pracy Twórczej.
Jedną z uczestniczek Programu „Goście Radziwiłłów” była Izabela Fietkiewicz-Paszek, która w czasie pobytu w Antoninie pracowała nad cyklem sonetów poświęconych wielokulturowemu Kaliszowi i kwestiom pamięci, niepamięci, postpamięci. Trzy z nich prezentujemy poniżej:
Zacni obywatele
Zacni obywatele. Szkoda, że nie przetrwał
choćby akcent, coś z kuchni, z mody, może dowcip.
Jasne, że są archiwa, jest cerkiew, są groby.
Brak jednak opowieści, anegdot, ich tętna.
Wyobrażam sobie dzień, w którym zjadą goście
jak do miejsca świętego, miastem przejdzie pochód
potomków naszych Greków. Nie zabraknie ochów
i achów ani zdziwień. Wolno, krok za krokiem,
odtworzymy krajobraz, dotkniemy, doznamy
czegoś, co nam zabrano. Kto zabrał? Co zabrał?
Nie wiadomo, a jednak – słowo, nuta, kamyk
i nabieram pewności, że kaliska chandra
korzenie ma głęboko, gdzie bieżące sprawy
tracą wagę. W taki dzień – wszyscy wyjdą na jaw.
10/11 XI 2025
Odgórnie zarządzono
fot. J. Jurek
Odgórnie zarządzono akcję Wielki Postój:
„ustabilizowanie ludności cygańskiej”
z uwagi na „szkodliwość”, „praktyki żebracze”,
„kradzież” i „włóczęgostwo”. Bez czarnych trójkątów,
dwadzieścia lat po wojnie, urzędowym pismem.
Od wozów kolorowych odkręcono koła,
rozdano dokumenty, osadzono w domach.
Wolno im być folklorem i legalnym kiczem,
wolno być egzotyką, bynajmniej nie sobą.
Niewolnictwo, Porajmos, wygnania, pogromy.
Po każdej katastrofie muszą żyć na nowo,
stworzyć inną opowieść, mieć kolejny pomysł.
Ich świat jest teraz w miejscu, a legendy błądzą.
Tego nie wyczytali w gwiazdach ani z dłoni.
12/13 XI 2025
Ich świat jest teraz w miejscu
Ich świat jest teraz w miejscu, a legendy błądzą.
Tego nie wyczytali w gwiazdach ani z dłoni.
I nie ma wątpliwości: żal nie tylko koni.
Czy w języku Romani wymyślono słowo
na taki moment w życiu, w którym nagle znika
powietrze, wybór, droga? W którym obcy ludzie
podmieniają reguły, pozbawiając złudzeń?
To, czego nie spisano, drukiem – w podręcznikach,
łatwo odkształcić. Pamięć? Ta miewa kaprysy.
Opowieść? Równie zmienna. Jest więc coś, co przetrwa?
Uniesie Romanipen, pozwoli wytyczyć
horyzont dla przyszłości? I mądrze rozegrać
grę w „swoi – inni – obcy”? Przejść do ofensywy?
Podjąć nowe wyzwanie? Do reszty nie przegrać.
13/14 XI 2025
