Barańczak, Zeidler, Kasprowicz
Opublikowano:
5 stycznia 2026
Od:
Do:
Początek:
Koniec:
Sejmik Województwa Wielkopolskiego zdecydował, że patronami 2026 roku będą: Stanisław Barańczak, Józef Zeidler i Jan Kasprowicz.
Uznając wybitne dokonania literackie Stanisława Barańczaka, Sejmik Województwa Wielkopolskiego, ustanawia rok 2026 w województwie wielkopolskim Wielkopolskim Rokiem Stanisława Barańczaka.
Stanisław Barańczak urodził się 13 listopada 1946 roku w Poznaniu. Tu ukończył szkołę średnią oraz studia polonistyczne na Uniwersytecie im. Adama Mickiewicza. Z poznańską uczelnią związany był do roku 1976, kiedy to został dyscyplinarnie zwolniony, jako sygnatariusz protestu przeciwko zmianom w ówczesnej Konstytucji. Należał do najważniejszych twórców Nowej Fali. Angażował się w działalność studenckiego Teatru Ósmego Dnia i był członkiem zespołu miesięcznika „Nurt”. W 1981 r. wyjechał do Stanów Zjednoczonych i rozpoczął pracę na Uniwersytecie Harvarda. Był członkiem Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie, współredagował Zeszyty Literackie, wydawane w Paryżu.
Twórczość Stanisława Barańczaka obejmuje wiele tomów wierszy, a także liczne eseje i opracowania. Szczególne miejsce w jego dokonaniach zajmują przekłady literackie na język polski oraz niemiecki i angielski. Był laureatem między innymi: Nagrody Kościelskich, Nagrody Literackiej Nike, Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Sibelius. Uzyskał tytuł doktora honoris causa Curry College w Milton, Uniwersytetu Śląskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Stanisław Barańczak zmarł 26 grudnia 2014. Od roku 2015 Uniwersytet im. Adama Mickiewicza wspólnie z Miastem Poznań przyznaje Poznańską Nagrodę Literacką, której częścią jest Stypendium im. Stanisława Barańczaka. Otrzymują je młodzi twórcy literatury. W roku 2026 planowane jest nadanie imienia Stanisława Barańczaka Wojewódzkiej Bibliotece Publicznej i Centrum Animacji Kultury w Poznaniu. To miejsce służące słowu, przestrzeń wolnego dostępu do literatury, wiedzy, dialogu kultur i idei, idealnie odpowiada etosowi, który przyświecał życiu i twórczości tej wybitnej postaci.
W roku 2026 przypada jego 80 rocznica urodzin.
Uznając potrzebę popularyzacji dziedzictwa muzycznego regionu Sejmik Województwa Wielkopolskiego, ustanawia rok 2026 w województwie wielkopolskim Wielkopolskim Rokiem Józefa Zeidlera.
Józef Zeidler urodził się około 1744. Przez całe swoje życie związany był z Wielkopolską. Do historii przeszedł jako wybitny kompozytor. Wiele spośród jego utworów przechowywanych jest w Klasztorze Ojców Filipinów na Świętej Górze koło Gostynia. Był członkiem klasztornej kapeli, kompozytorem i kapelmistrzem. Zmarł w Gostyniu 4 kwietnia 1806 roku, a w 2026 roku przypada 220 rocznica jego śmierci.
Józef Zeidler pozostawił po sobie wiele wybitnych kompozycji wokalno – instrumentalnych, katalog jego utworów liczy około 40 pozycji. Twórczość oraz biografia Józefa Zeidlera jest przedmiotem coraz liczniejszych publikacji naukowych. Od roku 2006 odbywa się na Świętej Górze koło Gostynia Festiwal Muzyki Oratoryjnej Musica Sacromontana, realizowany przez Stowarzyszenie Miłośników Muzyki Świętogórskiej im. Józefa Zeidlera – inicjatora ustanowienia roku 2026 Wielkopolskim Rokiem Józefa Zeidlera.
Intencją Sejmiku jest popularyzacja twórczości wybitnego twórcy przełomu XVIII i XIX wieku.
Uznając potrzebę ukazywania i upowszechniania wybitnych dzieł kultury oraz ponadczasowych wzorców osobowych i patriotycznych, Sejmik Województwa Wielkopolskiego, ustanawia rok 2026 w województwie wielkopolskim Wielkopolskim Rokiem Jana Kasprowicza.
Jan Kasprowicz urodził się 12 grudnia 1860 roku w ubogiej chłopskiej rodzinie w Szymborzu pod Inowrocławiem. Dzięki staraniom rodziców oraz kosztem ogromnych osobistych wyrzeczeń przyszły poeta zdobył wykształcenie. W 1884 roku w poznańskim gimnazjum św. Marii Magdaleny zdał maturę, z Wielkopolską i jej mieszkańcami łączyły go odtąd wielorakie związki. Studiów filozoficznych i filologicznych na uniwersytetach Wrocławia i Lipska nie ukończył, między innymi ze względu na zaangażowanie w nielegalną działalność, za którą został skazany na kilkumiesięczne więzienie. Droga edukacji, stanowiąca również dziś inspirujący wzór dla młodzieży, zawiodła chłopca z Szymborza ostatecznie na Uniwersytet Lwowski. Tu w 1904 roku obronił doktorat, pięć lat później objął katedrę komparatystyki, a w latach 1921-1922 pełnił funkcję rektora tej znakomitej uczelni.
Prace dziennikarza, redaktora, tłumacza i wykładowcy zasługują na uznanie, jednak najważniejsze pozostają jego dokonania na niwie literatury. Jan Kasprowicz był najwszechstronniejszym poetą doby Młodej Polski, stworzył niepowtarzalny język poetycki, łącząc tradycję polskiej liryki z estetyką modernizmu europejskiego. W twórczości dawał wyraz wrażliwości społecznej, przedstawiał niezwykłą skalę ludzkich uczuć, obrazował piękno natury i ojczystego krajobrazu, dał świadectwo głębokich poszukiwań duchowych. Warto pamiętać, że gdy kształtowały się granice niepodległej Polski, Kasprowicz zaangażował się w akcję plebiscytową na Warmii i Mazurach.
W poznańskim Teatrze Polskim wystawiano wielekroć dramaty poety, a po jego śmierci wielkopolanie przyczynili się do budowy mauzoleum na Harendzie. Cenna biblioteka twórcy trafiła do Poznania, co stanowiło potwierdzenie związków z Wielkopolską oraz kultywowanej tu pamięci o życiu i dziele Kasprowicza. Zgodnie z wolą wdowy Marii Kasprowiczowej odtworzono starannie podhalański wystrój gabinetu autora Księgi ubogich, w ten sposób powstało pierwsze wielkopolskie muzeum literackie.
Obchody Wielkopolskiego Roku Jana Kasprowicza pozwolą głębiej poznać i spolaryzować jego geniusz poetycki, patriotyzm i wrażliwość na krzywdę i nędzę, a także związki z naszym regionem.
