fot. Materiały organizatora

200. rocznica urodzin Antoniego Małeckiego

Rok 2021 ma wielu zacnych patronów spod znaku literatury. Jest to rok, między innymi, Stanisława Lema, Krzysztofa Kamila Baczyńskiego oraz Cypriana Norwida, którego wspominamy w 200. rocznicę urodzin.

Rówieśnikiem Norwida był wybitny wielkopolski humanista – Antoni Małecki, którego często, choć niesłusznie, umieszcza się w kategorii „wielcy – zapomniani”.

Prof. Małecki od ponad 30 lat patronuje Bibliotece Publicznej Miasta i Gminy w Obornikach, która z okazji Roku Jubileuszowego postanowiła przypomnieć i przybliżyć jego zasługi dla humanistyki polskiej.

 

Krótki biogram przedstawiony poniżej jest zaledwie hasłowym skrótem, a jednak imponuje szerokim spektrum dziedzin naukowych, którymi zajmował się uczony w swym długim, pracowitym życiu.

Antoni Józef Malecki urodził się 16 lipca 1821 r. w Objezierzu Był filologiem, literaturoznawcą, językoznawcą, dramaturgiem, historykiem, heraldykiem, slawistą, tłumaczem, wydawcą, absolwentem Gimnazjum Marii Magdaleny w Poznaniu i Uniwersytetu w Berlinie, rektorem Uniwersytetu Lwowskiego, profesorem Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu w Innsbrucku, wicekuratorem Zakładu Narodowego im. Ossolińskich, dożywotnim członkiem austriackiej Izby Panów, posłem na Sejm Krajowy Galicji.

 

Do jego największych zasług należy opracowanie i popularyzacja dzieł Juliusza Słowackiego oraz wydanie przełomowej „Gramatyki języka polskiego” która doczekała się kilkunastu wznowień. Antoni Małecki zmarł 7 października 1913 r. we Lwowie, spoczął na Cmentarzu Łyczakowskim.

 

Antoni Małecki - portret Z. Jasińskiego

Antoni Małecki – portret Z. Jasińskiego

Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Obornikach postanowiła uczcić 200. rocznicę urodzin swojego patrona w sposób kompleksowy.

Pierwszym elementem było utworzenie i uruchomienie portalu stanowiącego kompendium wiedzy o Antonim Małeckim. Na tej stronie można znaleźć przede wszystkim cyfrowe wersje wszystkich publikacji prof. Małeckiego, a także książek i artykułów, które powstały, i nadal powstają, na jego temat. Zamieszczane są tam również aktualne informacje dotyczące obchodów jubileuszu, ciekawostki, zdjęcia oraz filmy.

Drugim wydarzeniem było otwarcie wystawy „Z Objezierza do Lwowa”, które nastąpiło dokładnie w dniu urodzin Antoniego Małeckiego. Wystawa prezentowana jest w Domu Kultury w Objezierzu i obejmuje dwa główne wątki. Pierwszym jest droga, którą przebył przyszły rektor Uniwersytetu Lwowskiego z rodzinnej miejscowości, poprzez poznańskie Gimnazjum Marii Magdaleny, uniwersytety
w Berlinie, Krakowie i Innsbrucku aż do grodu nad Pełtwią. Drugim – wielowątkowa kariera uczonego obejmująca takie obszary jak językoznawstwo, dramatopisarstwo, heraldyka, działalność wydawnicza etc.

 

Na ekspozycji można zobaczyć wybór dzieł Antoniego Małeckiego, między innymi pierwszy w języku polskim artykuł poświęcony życiu i twórczości Adama Mickiewicza z 1842 r.

Poza książkami, na wystawie znalazło się mnóstwo ciekawych pamiątek związanych z patronem obornickiej biblioteki: medal ufundowany przez Uniwersytet we Lwowie z okazji 80. urodzin prof. Małeckiego z 1901 r., kopia portretu Antoniego Małeckiego pędzla Zdzisława Jasińskiego, listy Małeckiego do ojca chrzestnego Józefa hr. Grabowskiego i wiele innych.

 

Wystawa o Antonim Małeckim

Wystawa o Antonim Małeckim

Wystawę można oglądać w Domu Kultury w Objezierzu jeszcze tylko do końca października.

Kulminacją jubileuszu była konferencja popularnonaukowa „Antoni Małecki – życie i twórczość”, która odbyła się 6 października 2021 r.. Sesja zgromadziła przedstawicieli instytucji, z którymi związany był uczony oraz badaczy zajmujących się jego życiem i dorobkiem naukowym. Publiczność miała zatem okazję wysłuchać prelegentów z Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy oraz regionalistów i pracowników Biblioteki Publicznej Miasta i Gminy w Obornikach.

Ciekawe i różnorodne wystąpienia pozwoliły przybliżyć postać profesora Małeckiego, a nade wszystko ukazały tytaniczną pracę, której „emigrant z Wielkopolski” – jak mawiano o nim we Lwowie, poświęcił swe życie.

 

Pokłosiem wydarzeń zrealizowanych z okazji 200. rocznicy urodzin patrona obornickiej biblioteki, a zarazem ostatnim elementem obchodów jubileuszu, będzie publikacja materiałów z konferencji oraz obszernego wydawnictwa poświęconego w całości wybitnemu uczonemu.

 

Antoni Małecki nie doczekał odzyskania przez Polskę niepodległości, ale jego dzieła, jak choćby wspomniana już „Gramatyka języka polskiego”, przygotowały grunt do odbudowy ojczyzny. Nieprzypadkowo Juliusz Kleiner pisał o nim:

 

„Legendową postacią stał się (…) Antoni Małecki, wcielonym mitem o autorytecie nauki polskiej, niestrudzenie czuwającym na straży polskiego języka, polskiej literatury, polskiej kultury historycznej” [Kronika Powszechna, 18 października 1913 r.].

 

Właśnie z tego powodu Biblioteka Publiczna Miasta i Gminy w Obornikach ma nie tyle ambicje, co powinność upowszechniania wiedzy o swoim patronie.

Podziel się kulturą!
Ciekawe
Ciekawe
0
Świetne
Świetne
0
Smutne
Smutne
0
Komiczne
Komiczne
0
Oburzające
Oburzające
0
Dziwne
Dziwne
0