fot. Emilia Pietrzak, wnętrze Złotowskiego Domu Kultury

Remonty i inwestycje w gminach

O zakończonym naborze do „Kulisów kultury” i jego wynikach rozmawiamy z pomysłodawcą programu, przewodniczącym Komisji Kultury Sejmiku Województwa Wielkopolskiego Henrykiem Szopińskim, oraz z dyrektorem Departamentu Kultury w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Wielkopolskiego Włodzimierzem Mazurkiewiczem.

KULTURAUPODSTAW.PL: Zarząd Województwa Wielkopolskiego przyjął listę rankingową projektów zgłoszonych w ramach programu wspierającego remonty i inwestycje w wielkopolskich domach i ośrodkach kultury. Są wśród nich aż 53 zadania dotyczące poprawy i rozwoju infrastruktury kulturalnej w regionie. Skąd pomysł na „Kulisy kultury”?

Henryk Szopiński: Wielu samorządowców poszukiwało takiego wsparcia. Fundusze europejskie koncentrują się na inwestycjach mających charakter ponadlokalny, a większość ośrodków kultury działa lokalnie, przede wszystkim na rzecz mieszkańców określonej gminy.

 

Burmistrzowie i wójtowie zwykle realizują niezbędne prace remontowe i inwestycyjne w ramach własnych budżetów.

Przeważnie jednak na wyposażenie domów kultury kierują oni swoją uwagę na końcu, bo zanim one zostaną wyremontowane, trzeba zadbać na przykład o drogi. Sam często spotykałem się ze stwierdzeniem, że po drogach jeżdżą wszyscy, a z oferty domów kultury korzystają tylko niektórzy.

Włodzimierz Mazurkiewicz: Programem „Kulisy kultury” chcieliśmy zainicjować pewną zmianę. Wyobrażaliśmy sobie, że po przeprowadzonych modernizacjach w ośrodkach kultury mieszkańcy nawet tych najmniejszych gmin będą mogli zasiąść w wyremontowanych salach widowiskowych i wziąć udział w ciekawych wydarzeniach, którym dodatkowo służyć będzie dobrej jakości nagłośnienie, oświetlenie i nowoczesna technika sceniczna. Przeprowadzony nabór uzmysłowił nam jednocześnie, że do realizacji takiej wizji droga jest jeszcze dość daleka.

 

KUP: Co panów najbardziej zaskoczyło w trakcie naboru?

HSZ: Nie tyle zaskoczyły mnie, ile raczej zasmuciły wnioski, których przedmiotem była na przykład wymiana przestarzałych pieców w ośrodkach kultury na nowe, ekologiczne. Rozpatrując tego typu wnioski, myśleliśmy o tym, że na pewno trudno było do tej pory zachęcić kogokolwiek do wizyty w instytucji kultury, w której w sezonie jesienno-zimowym pomieszczenia są niedogrzane.

Włodzimierz Mazurkiewicz, dyrektor Departamentu Kultury UMWW, fot. Dawid Tatarkiewicz

Włodzimierz Mazurkiewicz, dyrektor Departamentu Kultury UMWW, fot. Dawid Tatarkiewicz

WM: Przed uruchomieniem naboru wydawało nam się, że program „Kulisy kultury” przyczyni się przede wszystkim do stworzenia komfortowych warunków odbioru wydarzeń artystycznych w lokalnych ośrodkach kultury. I takie wnioski oczywiście do nas wpłynęły.

 

Jednak zaskoczyła nas liczba zgłoszeń, dotyczących na przykład remontów elewacji, doposażenia pomieszczeń administracyjnych, a nawet wymiany balustrad w ogrodzeniu czy budowy parkingów.

W przyszłym roku będziemy się starali zawęzić zakresy zgłaszanych zadań. Uważamy, że takie najbardziej podstawowe cele, związane bez-pośrednio ze stanem infrastruktury instytucji kultury, powinien realizować przede wszystkim jej organizator.

Z drugiej strony wiemy, że są w Wielkopolsce ośrodki kultury bardzo zaniedbane, wymagające natychmiastowej interwencji inwestycyjnej. Lokalne samorządy często nie dysponują wystarczającymi środkami finansowymi, aby samodzielnie podołać takim remontom.

 

KUP: Do urzędu wpłynęło 69 dość zróżnicowanych wniosków. Które z projektów wydały się panom najciekawsze?

Henryk Szopiński, przewodniczący Komisji Kultury Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, fot. Daniel Cichy

Henryk Szopiński, przewodniczący Komisji Kultury Sejmiku Województwa Wielkopolskiego, fot. Daniel Cichy

HSZ: Mnie na przykład projekt z północy Wielkopolski, zgłoszony przez Gminę Miasto Złotów, która w roku 2020 na nowo powołała Złotowski Dom Kultury. W budynku prowadzone są teraz działania remontowe. Odnowiono już salę baletową i do ćwiczeń jogi, wyremontowano korytarze. W ramach programu „Kulisy kultury” nową jakość zyskają kolejne przestrzenie w tym obiekcie. Najważniejszym elementem modernizacji będzie montaż klimatyzacji w sali kinowej, co bardzo podniesie jakość usług świadczonych mieszkańcom przez tę instytucję. Zyska ona także dobrej jakości sprzęt nagłośnieniowy.

 

Cieszę się, że udało się gminie pozyskać te środki, bo w Złotowie bardzo brakowało działalności prowadzonej przez dom kultury.

Z kolei na południu Wielkopolski trudną sytuację zaobserwowaliśmy w Rychtalu. Tamtejszy Gminny Ośrodek Kultury przestał istnieć w roku 1990. W roku 2021 został reaktywowany. Budynek, w którym działa, jest jednak w złym stanie technicznym. Dzięki dotacji w ramach programu „Kulisy kultury” będzie można to miejsce przywrócić mieszkańcom gminy.

WM: Bardzo podobały mi się pomysły utworzenia w ośrodkach kultury pracowni do nagrań audio. Taką inicjatywę zgłosiła między innymi Gmina Mieścisko, która chce ją zrealizować w Gminnej Bibliotece Publicznej. Jest to jedyna miejscowa instytucja kulturalna, łącząca funkcje biblioteki i domu kultury. W efekcie zaplanowanej modernizacji w obecnym pomieszczeniu biurowym powstanie studio do nagrywania audycji radiowych i podcastów, a docelowo radio internetowe, które docierać będzie do lokalnej społeczności. Nowo powstałe studio ma też być dostępne między innymi dla młodych ludzi, mieszkańców gminy, którzy poszukują miejsca na realizację pasji muzycznych.

 

Wyremontowane pomieszczenie w Gminnym Centrum Kultury w Dobrzycy, fot. Wojciech Maniak

Wyremontowane pomieszczenie w Gminnym Centrum Kultury w Dobrzycy, fot. Wojciech Maniak

Podobał mi się także projekt złożony przez Gminę Dobrzyca, która chce zmodernizować hol oraz wyremontować i doposażyć salę wydarzeń kulturalnych w tamtejszym Gminnym Ośrodku Kultury.

Zapamiętałem też wniosek Gminnego Ośrodka Kultury w Siedlcu, w którym remont będzie dotyczył sceny wraz z systemem zasłonowym i oświetleniem, a w wyniku prac remontowych pozyskana zostanie także przestrzeń na szatnię i zaplecze sceniczne. Te wnioski to przykłady takich, które wprost realizują założenia proponowanego przez nas programu.

 

KUP: Jakiej wysokości środki finansowe będą przyznane w ramach programu?

WM: Na realizację programu w budżecie Województwa Wielkopolskiego zaplanowana została kwota 3 milionów złotych. Wysokość otrzymanej pomocy finansowej, pochodzącej z budżetu województwa, nie może przekroczyć 50% kosztów całkowitych zadania. Pozostałe środki muszą być zabezpieczone przez lokalny samorząd.

 

Gminny Ośrodek Kultury w Rychtalu, fot. Dominika Maryniak

Gminny Ośrodek Kultury w Rychtalu, fot. Dominika Maryniak

Maksymalna kwota dofinansowania dla jednej jednostki samorządu wyniesie 100 tysięcy złotych.

W sumie tej mogą znaleźć się koszty zakupu wyposażenia, jednak nie mogą one przekroczyć 20% wartości naszej dotacji. Okazuje się, że przy tak skonstruowanym planie finansowym można wykonać całkiem dużo prac.

HSZ: W ramach tych 3 milionów złotych uda się rozpatrzyć pozytywnie zdecydowaną większość zgłoszonych do programu wniosków. Zebraliśmy wnioski na ogólną kwotę ponad 5 milionów złotych. Pieniądze, którymi dysponujemy, pozwolą na realizację 53 zadań, w tym 14 projektów inwestycyjnych i 39 remontowych. Uważamy, że jak na pierwszy rok realizacji – to naprawdę dobry wynik!

WM: Kwota najniższej dotacji wynosi 11 tysięcy złotych, a najwyższej aż 100 tysięcy złotych.

 

KUP: Co dalej? Czy jesienią będzie można odwiedzać ośrodki kultury w nowej odsłonie?

Budynek biblioteki w Mieścisku, fot. Milena Friska

Budynek biblioteki w Mieścisku, fot. Milena Friska

WM: Na razie mamy przyjętą listę rankingową. Oznacza to, że wnioski zostały ocenione przez komisję konkursową i uzyskały rekomendację Zarządu Województwa do dofinansowania. Po uzupełnieniu przez lokalne samorządy dokumentów związanych między innymi z wyborem wykonawców prac, dotacje będą mogły zostać zatwierdzone przez Sejmik Województwa Wielkopolskiego. 

 

KUP: Czy program „Kulisy kultury” będzie kontynuowany w kolejnych latach?

HSZ: Będziemy podejmować starania, aby tak się stało. Biorąc pod uwagę skalę tegorocznego naboru, widzimy, że taka forma pomocy jest lokalnym samorządom bardzo potrzebna.

WM: Zdecydowanie tak! Dzięki wsparciu uzyskanemu z programu wiele lokalnych instytucji kultury będzie mogło realizować koncerty czy spektakle na poziomie, który dziś nie jest możliwy.

 

Kulisy kultury

Kulisy kultury

Mamy nadzieję, że dzięki temu uda się nam też zwiększyć zakres działalności instytucji kultury, dla których jesteśmy organizatorem jako samorząd województwa – takich jak Polski Teatr Tańca, Orkiestra Kameralna Polskiego Radia Amadeus czy Teatr Wielki im. Stanisława Moniuszki.

Nie jest wykluczone, że w tych pięknie wyremontowanych lokalnych ośrodkach kultury ze swoim zespołem wystąpi na przykład Agnieszka Duczmal, ponieważ realizacja takiego wydarzenia nie napotka już teraz przeszkód natury technicznej.