fot. z archiwum projektu

Tradycyjne instrumenty hazackich kapel na archiwalnych fotografiach.

Projekt finansowano w ramach programu „Kultura w drodze”, jego celem było zgromadzenie, opracowanie, archiwizacja w wersji cyfrowej oraz prezentacja zbioru archiwalnych fotografii, dokumentujących dziedzictwo kulturowe mikroregionu Hazów, ze szczególnym uwzględnieniem motywów muzycznych, tematu tradycji ludowego muzykowania, instrumentów i działalności kapel.

Wyróżnikiem Hazów (położonych na pograniczu południowo-zachodniej Wielkopolski i Dolnego Śląska, w powiecie rawickim) jako mikroregionu etnograficznego była i nadal pozostaje przede wszystkim unikatowa kultura ludowa. Obok gwary, obrzędów, strojów, rękodzieła artystycznego – szczególnie haftu, ważne pozostają tradycje muzyczne. Muzyka była nieodzownym elementem folkloru Hazów.

 

Towarzyszyła dawnym Hazakom (Leśniakom) podczas obrzędów, uroczystości rodzinnych i religijnych, czy spontanicznych potańcówek.

z archiwum projektu

Obecnie do tych tradycji nawiązują lokalne zespoły folklorystyczne. Przedmiot zainteresowań w ramach projektu stanowiły motywy muzyczne, a dokładnie instrumenty w kulturze Hazów, udokumentowane na archiwalnych fotografiach z przełomu XIX i XX oraz pierwszej połowy XX wieku. Dotychczas fotografie mieszkańców Hazów stanowiły materiał poglądowy w badaniach etnograficznych dotyczących głównie tematyki tradycyjnych strojów, szczególnie ich wersji odświętnych z charakterystycznymi dla mikroregionu tiulowymi fartuchami, czepcami i kryzami z haftem z motywami roślinnymi.

 

Tematem przewodnim są instrumenty i ludowi muzycy.


Dokumentacja instrumentarium hazackich kapel zakładała zebranie, zdigitalizowanie, opracowanie oraz usystematyzowanie materiału do dalszych badań etnograficznych i muzykologicznych. Główne etapy działań realizowane były w miejscowościach (sołectwach) na terenie dwóch gmin powiatu rawickiego: gminy Rawicz i gminy Pakosław, w tym we wsiach zaliczanych do mikroregionu Hazów, w okresie od 1 października do 10 grudnia 2020 roku.

Autorkami wystawy są: Karolina Ociepka, Joanna Szaflik, Alicja Gniazdowska oraz Kamila Majerowicz.

 

autorki projektu: Karolina Ociepka, Joanna Szaflik, Alicja Gniazdowska oraz Kamila Majerowicz.

Projekt realizowany był pod patronatem Muzeum Ziemi Rawickiej w Rawiczu.

Na zebranych zdjęciach widać, że składy kapel na Hazach w pierwszej połowie XX wieku, były bardzo zróżnicowane. Zdjęcia przedstawiają zarówno składy oparte o skrzypce, basy, klarnet i bęben, jak i kapele grające na instrumentach dętych czy dudach. Zebrany materiał wskazuje zatem na zróżnicowany instrumentalnie krajobraz Hazów, a także stawia wiele pytań oraz inspiruje do dalszych poszukiwań.

 

Zgodnie z założeniami, wystawa miała być prezentowana w przynajmniej trzech sołectwach na terenie powiatu rawickiego, których mieszkańcy zaangażowali się w realizację zadania na etapie prowadzenia kwerend.

plansza z wystawy

 

Ponadto prezentację wystawy miała zainaugurować potańcówka, poprzedzająca kalendarzowy Adwent, z udziałem kapeli grającej na tradycyjnych instrumentach. Jednak ze względu na zaistniałą sytuację pandemiczną i obowiązujący  rygor sanitarny, realizacja tych działań nie była możliwa. Zakłada się przeprowadzenie wystaw w poszczególnych sołectwach w najbliższym możliwym czasie.

Powzięte badania będą kontynuowane, by kawałek po kawałku odkrywać hazackie tradycje muzyczne.

 

Wystawy w całości zobacz: tutaj

 

Projekt pt. "Tradycyjne instrumenty hazackich kapel na archiwalnych fotografiach" został zrealizowany w ramach programu „Kultura w drodze” przygotowanego przez Departament Kultury Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego. Założeniem programu było, żeby artyści i animatorzy kultury realizowali projekty artystyczne i edukacyjne, adresowane do mieszkańców tych miejscowości regionu, które oddalone są od wielkomiejskich centrów kultury.

O innych projektach "Kultury w drodze" przeczytasz:  tutaj