fot. Sławomir Radziejewski

Żyvie Belaruś

Na Białorusi od miesięcy trwają protesty, ich rozwój jest dynamiczny, o prognozy trudno. Protestują kobiety i mężczyźni, młodzi i starzy – wszyscy, którym przeszkadza dotychczasowa polityka prezydenta Łukaszenki. Domagają się zmian.

Głos zabierają też artyści, czasem poprzez sztukę, czasem aktywnie uczestnicząc w protestach, tak jak Ales Pushkin.

Wystawa

Muzeum Śremskie prezentuje wystawę pt. „Żyvie Belaruś”. Mimo trwającej pandemii i obowiązujących zakazów, znaleźliśmy sposób, żeby ją pokazać. Taką możliwość dała nam nowa, przeszklona galeria – wystawę można oglądać z zewnątrz, spacerując po muzealnym ogrodzie. 

 

29 listopada odsłoniliśmy nasze okna i pokazaliśmy 24 prace białoruskich artystów.

 

W wystawie zorganizowanej przez Muzeum Śremskie i poznański oddział Związku Polskich Artystów Plastyków wzięło udział dziewięcioro artystów: Aleks Nowitski, Ales Pushkin, Anton Snt, Ksenia Vysotskaya, Mark Maksimovich, Sergey Shabohin, Vitaly Degtyarev, Wladimir Metelski i Włodzimierz Bludnik. Niektórzy z nich od lat mieszkają w Polsce, inni na Białorusi.

Kuratorem wystawy jest Mark Maksimovich, który bardzo starannie dobrał artystów, ci z kolei starannie przygotowali prace na wystawę.

Ales Pushkin na demonstracji

Ales Pushkin na demonstracji

Biało-czerwona

Plakat główny zaprojektowany został przez Vitalya Degtyareva, białoruskiego grafika i plakacistę. Grafiką symbolicznie nawiązuje do popularnego wiersza napisanego przez Kornela Czukowskiego w 1921 roku o zwyczajnym wróblu uwalniającym ludzi i zwierzęta od szkaradnego karalucha, który przejął władzę, zastraszając ich. Podczas trwających protestów ludzie często odwołują się do tego wiersza, porównując urzędującego Aleksandra Łukaszenkę do wielkiego Karalucha (Cocroach).

 

W centralnym miejscu galerii zawisła biało-czerwona, historyczna, ponad trzymetrowa flaga, stworzona w Poznaniu przez artystów i ich przyjaciół specjalnie na wystawę.

 

Biało-czerwona białoruska flaga ma swoją burzliwą historię. Została zaprojektowana przez architekta Klaudiusza Duż-Duszewskiego jako oficjalny symbol państwowości białoruskiej w 1918 roku i od tego czasu jej używanie było już zakazywane kilkakrotnie.

Jedna z legend mówi, że początek fladze dał zakrwawiony bandaż starolitewskiego rycerza rannego w bitwie pod Grunwaldem. Inna o nawiązaniu do kolorów Pogoni, herbu Wielkiego Księstwa Litewskiego.

Ales Pushkin, Oczy bohatera

Ales Pushkin, Oczy bohatera

W 1995 na polecenie Aleksandra Łukaszenki została symbolicznie pocięta na kawałki. Używanie jej jest polityczną deklaracją, gestem sprzeciwu wobec dyktatury Łukaszenki. I właśnie takie biało-czerwone flagi przeważają na ulicach białoruskich miast i miasteczek. Razem z biało-czerwonymi kolorami ubrań protestujących i białymi kwiatami wylewają się na białoruskie ulice.

Artyści

W 19 okiennych przestrzeniach widzowie mogą obejrzeć zdjęcia, plakaty, obrazy, prace streetartowe, projekty znaczków pocztowych, fotografie.

 

Łączy je jedno – wyrażają sprzeciw wobec tego, co dzieje się w ich ojczyźnie.

 

W wystawie wzięli udział:

 

Anton Slyunchenko - artysta zajmujący się sztuką współczesną. Rysuje, maluje, fotografuje, projektuje. Działa też w grupie an angelico zajmującej się sztuką wideo.

Włodzimierz Bludnik - zajmuje się rysunkiem, malarstwem i grafiką. Ale przede wszystkim uprawia malarstwo figuratywne, tworząc swój własny, przetworzony artystycznie świat, odwołujący się do barw i kompozycji ikon.

Aleks Novitski

Aleks Novitski

Sergey Shabohin - od 4 lat mieszka w Polsce. Założyciel i redaktor naczelny portalu współczesnej sztuki białoruskiej Art Aktyvist, a od 2015 platformy badawczej współczesnej sztuki białoruskiej Kalektar.

„Jego realizacje często przyjmują formę konstelacji obiektów i obrazów, połączonych misterną siecią nitek w sumie decydujących o znaczeniu”.

Ales Pushkin - artysta plastyk, autor scenografii. Zajmuje się też restauracją wnętrz świątyń katolickich. Mieszka na Białorusi, w rodzinnym Bobrze. Jest organizatorem happeningów protestacyjnych, aktywnym uczestnikiem protestów.

Ksenia Vysotskaya - absolwentka Collegium Sztuk Pięknych w Mińsku i poznańskiego Uniwersytetu Artystycznego. Mieszka w Poznaniu. Zajmuje się grafiką użytkową i komputerową. Tworzy również prace w technice sitodruku i linorytu.

Mark Maksimovich - zajmuje się grafiką, malarstwem, scenografią, wycinanką, renowacją zabytków, streetartem. Autor znanych wielkopolskich murali. Od wielu lat mieszka w Polsce.

Aleks Novitski - pochodzi z Mińska, od paru lat mieszka w Polsce. Jest twórcą misternych grafik i ilustracji. Zajmuje się też animacją 2D, street artem, sztuką komiksu i murali. Jego prace graficzne wystawiane były w wielu miastach w Europie i na świecie.

Vladimir Metelski - od kilku lat mieszka w Polsce. Zajmuje się fotografią artystyczną i portretową. Interesuje się sztuką i filozofią. Na wystawie prezentuje przejmujący tryptyk Narodziny, Świt, Droga.

Vitaly Degtyarev -  grafik, projektant. Mieszka i pracuje w Mińsku. Autor plakatu wystawy, na którym wykorzystał motyw wróbla i karalucha, użyty również w serii zaprojektowanych przez siebie nieoficjalnych, symbolicznych znaczków pocztowych, które prezentuje na wystawie.

 

 

Wystawa będzie czynna do połowy stycznia 2021 roku.