Opublikowano:
17 listopada 2025
„Wykształcona aż do włoska pani Dora Mukułowska” – tak mawiano o niej w okresie międzywojennym, podkreślając jej niezwykłe zdolności, wszechstronność i szerokie horyzonty. Teodora (Dora) Mukułowska (1880–1946) to malarka, graficzka, projektantka i działaczka niepodległościowa związana z Powstaniem Wielkopolskim.
Urodziła się w Kowalewie pod Pleszewem, w rodzinie ziemiańskiej. Od najmłodszych lat malowała – najchętniej portrety, krajobrazy i martwe natury. W 1904 roku zadebiutowała w Poznaniu i we Lwowie, a później prezentowała swoje prace w Warszawie, Krakowie, Pradze i Paryżu. W 1916 roku założyła własną pracownię – „Wielkopolską Szkołę Malarstwa i Rzeźby”.
Aktywnie działała społecznie i patriotycznie: uczestniczyła w Sejmiku Oświatowym, walczyła o szkołę polską, zaprojektowała pieczęć z orłem w koronie dla Naczelnej Rady Ludowej i współtworzyła wystrój sali obrad Polskiego Sejmu Dzielnicowego.
W czasie Powstania Wielkopolskiego organizowała pocztę polową i wspierała szpitalnictwo PCK.
Po odzyskaniu niepodległości wróciła do twórczości artystycznej – wystawiała swoje prace, ilustrowała podręczniki i projektowała zabawki, które trafiły aż na Wystawę Światową w Nowym Jorku.
Odsłonięcie muralu upamiętniającego Dorę Mukułowską w Pleszewie. Fot. Roman Urbaniak
Brała udział w zjazdach artystów, współtworzyła kabarety literacko-artystyczne, a po wojnie uczyła rysunku w Gimnazjum Dąbrówki w Poznaniu.
Za swoją działalność otrzymała m.in. Srebrny Krzyż Zasługi, Medal za Wojnę 1918–1921, Medal PCK i odznakę Honorową za Walkę o Szkołę Polską.
Jej warsztat malarski jest dziś wysoko oceniany!* Ile jej prac się zachowało i gdzie można je zobaczyć?
Zapraszamy do wysłuchania rozmowy z Agnieszką Słupianek-Winkowską, historyczką, nauczycielką, regionalistką, członkinią Klubu Kobiet Ławka Nr 4, który od 2022 roku działa w Pleszewie. Z inicjatywy Klubu w tym mieście odsłonięto niedawno mural upamiętniający Dorę Mukułowską.
*biogram Dory Mukułowskiej zredagował Klub Kobiet Ławka Nr 4
