fot. Patrycja Mic

O co walczymy? Zapowiedź Malta Festival Poznań 2019

Tegoroczna edycja Malta Festival Poznań stawia pytania o wojnę i pokój w dzisiejszym świecie. Podczas 10 dni festiwalu odbędzie się 300 wydarzeń – spektakli, koncertów, pokazów filmowych, spotkań, a plac Wolności ponownie zamieni się w tętniące kulturą serce Poznania.

Malta Festival Poznań 2019 rozpięty będzie między pojęciami wojny i pokoju, próbą ich redefinicji, stawianiem pytań o to, co znaczą we współczesnym świecie i otaczającej nas rzeczywistości.

W tekście programowym festiwalu czytamy:

„Jak odpowiedzieć na pytanie, czym dzisiaj jest wojna, i jak liczyć jej ofiary? Gdzie się toczy? Czy pokój nie przypomina coraz częściej wojny, a wojna nie traci ciężaru, udając normę?”.

 

Kurator tegorocznego idiomu „Armia jednostki”, Nástio Mosquito, w jednej z rozmów stwierdza:

„Dziś, kiedy mówisz «konflikt», słowem, które od razu przychodzi mi na myśl, jest «nieunikniony». Konflikt jest nieunikniony. Możemy jedynie wybrać, jakiego rodzaju konfliktu pragniemy. W jakim konflikcie chcemy uczestniczyć”.

Przestrzeń festiwalu pozwala na to, aby rozważania dotyczące wojny i pokoju nie były czysto teoretyczne, akademickie, dalekie od codzienności.

Malta Festival po raz kolejny prowokuje do myślenia – nie pyta jedynie o wojnę w podręcznikach, na ekranach telewizorów, w medialnych doniesieniach, ale również o tę toczącą się w każdym z nas, o stan wewnętrznego konfliktu, o zmagania z rzeczywistością i opowiadanie się po stronie życia, które ma znaczenie.

ŻYCIOWE WYBORY

Malta Festival Poznań 2019

Michał Merczyński, fot. Jakub Wittchen

W tekście zapowiadającym festiwal dyrektor Michał Merczyński napisał:

„Chcemy, żeby Festiwal, kreując w codziennym życiu pole o szczególnej grawitacji, uaktywniał w nas refleksję o tym, jak możemy uczestniczyć w rzeczywistości, co nas w niej obchodzi, a czego nie dostrzegamy, otwierał nas na różne spojrzenia, narracje i wrażliwości”. Programujące festiwal Kasia Tórz i Dorota Semenowicz dodają „Chodzi o to, co możemy zdziałać w danej chwili, w ramach konkretnych możliwości i swojego indywidualnego życia. Jesteśmy odpowiedzialni za dokonywane wybory, wypowiedziane słowa, a także za zaniechania i milczenie”.

Pole rozważań o wojnie i pokoju, o konfliktach i napięciach, o zmienności otaczającego nas świata staje się również zachętą do działania, przełamywania obojętności, aktywnego uczestnictwa w życiu społecznym i wyrażenia swojego zdania wobec globalnych i lokalnych struktur organizujących nam życie.

W narracji tegorocznej edycji ważne wydaje się podkreślenie, że niezależnie od okoliczności każdy z nas może decydować o swoim życiu, opowiadając się za tym, co dla niego naprawdę ważne. 

IDEA KURATORA

Malta Festival Poznań 2019

Nástio Mosquito, fot. Patrycja Mic

Wydaje się, że jednym z inspiratorów takiego myślenia jest Nástio Mosquito odpowiedzialny za tegoroczny idiom „Armia jednostki”. Po raz pierwszy w historii festiwalu kuratorem idiomu został artysta niezwiązany stricte z teatrem. Mosquito, urodzony w Angoli w 1981 roku jest twórcą interdyscyplinarnym, wykorzystującym rożne media. Tworzy w obszarze sztuk wizualnych i performatywnych. Wśród jego projektów znajdują się instalacje audiowizualne, projekty wideo, happeningi, performance i stand-upy.

W trakcie spotkania ze studentami UAM mówił, że podczas pracy twórczej najważniejsza jest dla niego koncentracja na idei, która go zajmuje, natomiast sama forma (film, piosenka itp.) ma drugorzędne znaczenie – jest po prostu sposobem przełożenia idei, zakomunikowania jej publiczności, a korzystanie z wielu dyscyplin poszerza pole zasięgu artysty i umożliwia dotarcie do szerokiego grona odbiorców.

Katarzyna Tórz, opisując postać kuratora powiedziała:

„Nástio Mosquito jest twórcą wielodyscyplinarnym, czasem nazywa siebie konsultantem czy kucharzem, a niektórzy krytycy dopatrują się w jego strategiach figury polityka bądź kaznodziei. Nástio bardzo lubi grać tymi rolami i jeśli miałabym określić go jednym, krótkim słowem, to byłoby to «trixter» albo «joker», czyli ktoś, kto bawi się tożsamościami, przemyka między kategoriami, wymyka się przyporządkowaniu i gra w swoją grę”.

Malta Festival Poznań 2019

Katarzyna Tórz, fot. Jakub Wittchen

Wydaje się to bardzo trafnym określeniem – przy pierwszym spotkaniu trudno rozpoznać, jaką grę z publicznością prowadzi artysta. Z jednej strony wydaje się, że głosi prawdy oczywiste, mówi o rzeczach prostych, które wszyscy dobrze znamy, stawia tezy, które wielokrotnie zostały postawione. Z drugiej strony robi to w tak bezpardonowy, niepozostawiający miejsca na żadne wątpliwości sposób, że nie można obok tych dobrze znanych tez przejść obojętnie.

Wśród najważniejszych dla siebie kategorii Mosquito wymienia „połączenie” (ang. „connection”) – zajmują go kwestie związane z tym, jak ludzie się komunikują i jak dochodzi do wymiany między nimi.

 

Jedną z jego największych obsesji jest konieczność znaczenia – dokonywania wyborów, komunikowania ich, podkreślania swojego wpływu i życia na własnych zasadach.

Jak mówi, nie można wybrać w życiu wielu rzeczy: tego, gdzie się urodziliśmy, tego jakiej jesteśmy rasy, w jakiej rodzinie przyszliśmy na świat, ale można wybrać, co ma dla nas znaczenie i to w swoim życiu robić – kształtować egzystencję na swój własny sposób, podążać za swoimi marzeniami. Jednocześnie artysta podkreśla, że nie jest to działanie przeciwko światu, lecz raczej poszukiwanie odpowiedzi na pytanie, jak zmaterializować swoją ideę.

Zapytany o to, co jest dla niego językiem komunikacji z publicznością, Mosquito odpowiada, że jest to energia, która działa między ludźmi. Jak może nas poruszyć piosenka w języku, którego nie rozumiemy, tak sztuka może docierać do odbiorcy poza słowami, odwołując się do powszechnie rozumianych i rozpoznawalnych emocji czy uczuć.

 

W ramach idiomu „Armia jednostki” zostaną pokazane dwa projekty Nástio Mosquito, w tym jego performance „No.One.Gives.A.Mosquito’s.Ass.About.My.Gig”, który otworzył tegoroczne Biennale w Wenecji, oraz prace zaproszonych przez niego artystów. Wszyscy z nich po raz pierwszy będą prezentować swoją twórczość w Polsce. Warto podkreślić, że zajmują się różnymi dziedzinami sztuki – od sztuk wizualnych, przez choreografię, pracę z ciałem, po happening czy performance.

BOGACTWO PROGRAMU

Oprócz idiomu w programie tegorocznego festiwalu Malta znajdą się spektakle plenerowe, w tym otwierający festiwal „Transe express” – kolorowa, szalona parada tancerzy, akrobatów i bębniarzy. Zaplanowane zostały również premiery teatralne, m.in. „Hańba” w reż. Macieja Podstawnego – koprodukcja Malta Festival Poznań i Teatru im. Stefana Żeromskiego w Kielcach. Prężnie będzie działał także program społeczno-artystyczny Generator Malta.

Na placu Wolności w ramach forum odbędą się rozmowy z cyklu „Kultura wojny w czasie pokoju”, dotyczące głównego tematu festiwalu, oraz liczne spektakle, koncerty i imprezy silent disco. Kontynuowane będą wzorem lat ubiegłych działania w ramach projektu Wolno Dzieciom, przeznaczone dla najmłodszych odbiorców festiwalu. Pierwszy raz na Malcie zaprezentuje się również Pawilon – ważne miejsce na performatywnej mapie Poznania, zobaczymy „Manifesty przyszłości: 2001” – performance oparty na muzyce (live) i wizualnym doświadczeniu (VJ).

 

Warto zwrócić również uwagę na dwa wydarzenia muzyczne: koncert „Ani słowa bez nas” i związaną z nim społeczną akcję profrekwencyjną, w ramach których donGURALesko rapuje Snydera, oraz koncert finałowy tegorocznego festiwalu – „Operetta! Żyjesz w Matrixie”, będący, jak zapowiadają organizatorzy, „połączeniem operetkowo-musicalowej klasyki ze współczesnymi utworami ABBY, Maanamu czy Portishead”.

Równocześnie z głównym nurtem festiwalu odbywać się będą prezentacje w ramach programów: Stary Browar Nowy Taniec na Malcie – w tym roku zobaczymy spektakle rozgrywające się między sztukami wizualnymi a tradycyjnie rozumianym tańcem; Poznań na Malcie – podczas którego swoje produkcje pokażą instytucje kultury i zespoły teatralne działające w Poznaniu oraz Młoda Malta – przegląd teatrów młodzieżowych, który w tym roku po raz pierwszy odbędzie się pod nową nazwą: Międzynarodowy Festiwal Teatralny i Filmowy Młoda Malta.

W ramach festiwalu, który w tym roku potrwa od 21 do 30 czerwca, odbędzie się 300 wydarzeń, w tym 240 bezpłatnych, publiczność będzie miała okazję zetknąć się z twórczością 750 artystów z 15 krajów, a wydarzenia odbędą się w 50 lokalizacjach.

 

Szczegółowy program Malta Festival Poznań 2019 i informacje o biletach, wejściówkach, karnetach można znaleźć na stronie festiwalu: /malta-festival.pl.

 

CZYTAJ TAKŻE: Kaliskie Spotkania Teatralne 59

CZYTAJ TAKŻE: All you need is company. Malta Festival Poznań 2018

CZYTAJ TAKŻE: W co wierzą artyści? Malta Festival Poznań 2018