wideo: Rafał Cielek
Opublikowano:
29 kwietnia 2026
Kilka kilometrów od dzisiejszego Elbląga odkryto jedno z najważniejszych stanowisk archeologicznych w tej części Europy – wczesnośredniowieczną osadę w Janowie Pomorskim, identyfikowaną z legendarnym Truso.
Przez stulecia miejsce to funkcjonowało wyłącznie w przekazach pisanych jako port handlowy na szlakach Bałtyku, współczesne badania potwierdziły jednak jego rzeczywiste istnienie i wyjątkowe znaczenie.
Prezentowana wystawa, przygotowana we współpracy z Muzeum Archeologiczno-Historycznym w Elblągu, ukazuje zarówno codzienność mieszkańców Truso, jak i historię jego odkrycia. Podkreśla również rangę tego ośrodka jako ważnego ogniwa w sieci dalekosiężnych kontaktów handlowych i kulturowych, łączących wybrzeża Morza Bałtyckiego z takimi centrami, jak Hedeby czy Birka.
Na ekspozycji prezentowane są zabytki odkryte w trakcie badań archeologicznych: przedmioty codziennego użytku sprzed ponad tysiąca lat, wyroby rzemieślnicze i ozdoby charakterystyczne dla epoki wikingów, a także świadectwa rozległych kontaktów handlowych – bursztyny, arabskie monety i precyzyjne wagi kupieckie. Istotną część zbiorów stanowią również obiekty związane z wierzeniami dawnych mieszkańców, w tym amulety o znaczeniu symbolicznym.
Integralnym elementem wystawy są stanowiska interaktywne, które umożliwiają pogłębione poznanie dawnych technik i praktyk – od plecenia węzłów żeglarskich i pracy rzemieślniczej po zasady funkcjonowania średniowiecznych wag.
Uzupełnieniem ekspozycji jest animowana rekonstrukcja osady oraz opowieść dr Marka Jagodzińskiego – odkrywcy Truso – przygotowana przez Muzeum Archeologiczne w Biskupinie.
Wystawa otwarta jest do 7 marca 2027 r.
tekst: materiały organizatora
