fot. Sławomir Kowalewski

UFO w Szamotułach

W ramach Dni Szamotuł odbył się Międzynarodowy Uliczny Festiwal Osobliwości (UFO), na którym pokazali się artyści z różnych krajów, prezentując żywe rzeźby. Wśród nich znalazła się Halszka – najsłynniejsza i najbardziej rozpoznawalna szamotulanka.

Halszka (1539–1582) to księżniczka z Ostroga, żona Łukasza III Górki, mieszkanka szamotulskiej baszty, którą nazwano jej imieniem. W niedzielę 2 czerwca można ją było spotkać na szamotulskim rynku.

MIĘDZYNARODOWY ULICZNY FESTIWAL OSOBLIWOŚCI

W ramach Dni Szamotuł otwarto Międzynarodowy Uliczny Festiwal Osobliwości (UFO), na którym zaprezentowali się artyści z różnych krajów, pokazując żywe rzeźby. Wśród nich znalazła się wspomniana Halszka, w którą wcieliła się Joanna Nitefor.

UFO już od siedmiu lat gości w Szamotułach i zdobywa rzesze fanów. Cieszy się uznaniem nie tylko publiczności, ale i artystów, którzy coraz liczniej przysyłają swoje zgłoszenia i deklarują chęć udziału w szamotulskiej imprezie.

KULTURA I SZTUKA NA ULICY

Występy uliczne to zjawisko głęboko zakorzenione w tradycji, które na przestrzeni wieków nieustannie podlegało zmianom. Samo pojęcie artysty ulicznego jest bardzo pojemne, budzi szereg skojarzeń, jest też przedmiotem badań m.in. socjologów, kulturoznawców, antropologów kultury.

 

Badacze dostrzegają pozytywny wpływ występów ulicznych na relacje międzyludzkie – chodzi o możliwość bezpośredniego kontaktu widza ze sztuką, dostęp do różnorodnych form kultury (taniec, teatr, pantomima).

W ostatnich latach coraz częściej w dużych miastach czy innych miejscach atrakcyjnych turystycznie spotkać można żywe rzeźby. Wyglądają niczym odlane z brązu lub mosiądzu, trwają w bezruchu i milczą. Krajem, w którym ten typ prezentacji ulicznej stał się najbardziej popularny, jest Hiszpania, czemu zapewne sprzyja klimat, ale i w Polsce – na festiwalach, świętach miast czy imprezach okolicznościowych – coraz częściej możemy podziwiać żywe rzeźby.

RZEŹBA ŻYJE

W ten trend wpisuje się Międzynarodowy Uliczny Festiwal Osobliwości organizowany w Szamotułach już po raz siódmy. W tym roku tematem przewodnim była codzienność kontra niecodzienność. Sceną dla 27 żywych rzeźb z 13 krajów stał się szamotulski rynek.

UFO 2019, fot. Sławomir Kowalewski

W wydarzeniu uczestniczyli artyści m.in. z Polski, Ukrainy, Grecji, Bułgarii, Holandii, Portugalii i Hiszpanii, Izraela i Argentyny. Podobnie jak w latach poprzednich publiczność głosowała na rzeźbę, która ich zdaniem prezentowała się najlepiej.

Tegorocznymi zwycięzcami UFO zostali artyści z Portugalii – Cátia Ferreira i Vitor Hugo Almeida. To właśnie ich żywa rzeźba pt. „The Kiss” uzyskała największą liczbę głosów. Warto dodać, że prezentując „The Kiss”, artyści odwołali się do jednego z najbardziej znanych dzieł rzeźbiarza Augusta Rodina „Pocałunek”.

Wśród tych, którzy zaprezentowali się w Szamotułach, znalazł się też Antonio Santos z Portugalii – mistrz z Księgi rekordów Guinnessa (trwał nieruchomo przez 15 godzin 2 minuty i 55 sekund) – który od 27 lat „wciela się” w żywe rzeźby.

SZTUKA NA WYCIĄGNIĘCIE RĘKI

UFO 2019, fot. Sławomir Kowalewski

W Szamotułach artyści prezentowali swoje umiejętności, ale też stroje i makijaże, kreowali sytuacje społeczne, wchodzili w relacje z publicznością. Wyraźny związek z przestrzenią publiczną i osadzeniem w konkretnym miejscu, rozpoznawalnym dla widza, czynił sposób festiwalowych prezentacji jeszcze atrakcyjniejszym.

Publiczność gromadziła się wokół artystów, żywo reagowała i nagradzała prezentacje oklaskami, uśmiechami i monetami. Zwłaszcza dzieci wchodziły chętnie w interakcje. Sztuka na wyciągnięcie ręki i klimat ulicy sprzyjały nawiązywaniu relacji, wywoływaniu pozytywnych emocji, otwieraniu się na nowe doświadczenia.

 

W tym roku szamotulanie mogli zobaczyć postaci inspirowane literaturą, wydarzeniami historycznymi oraz konkretnymi dziełami sztuki.

Dzieci miały okazję spotkać między innymi porcelanową lalkę, odtwarzaną przez Catarinę Paternę z Portugalii, Balloon Mana (w tym wcieleniu Jorge Pedro Luciano z Portugalii) czy muzykanta odwołującego się do baśni o Szczurołapie z Hameln (w tej roli Portugalczyk Samuel Ornelas).

UFO 2019, fot. Sławomir Kowalewski

Podziw wzbudzały rzeźby nawiązujące do tematu relacji międzyludzkich. Poruszyła go m.in. Susane de Jesus Pereira Lopes z Portugalii, która odtwarzała postać kobiety zajętej szydełkowaniem. Wokół niej wił się kilkumetrowy czerwony szalik. W roku, w którym obchodzimy stulecie przyznania praw wyborczych kobietom, nie mogło także zabraknąć sufrażystki. W tę postać wcieliła się Tania Met Bassi z Argentyny.

Międzynarodowy Uliczny Festiwal Osobliwości jest nieodłącznym elementem Dni Szamotuł. Coraz więcej artystów przyjeżdża do miasta, aby właśnie tu się zaprezentować. Impreza ta nie tylko pokazuje różnorodność kultury w jej wymiarze międzynarodowym, ale popularyzuje też lokalne dziedzictwo. W poprzednich latach na rynku w Szamotułach pojawiły się żywe rzeźby prezentujące między innymi postać Wacława Badurskiego – pochodzącego z Szamotuł siłacza, zapaśnika i patrioty, żyjącego w latach 1893–1940 – oraz Maksymiliana Ciężkiego, urodzonego w roku 1898 w Szamotułach, jednego z tych, którzy przyczynili się do złamania kodu Enigmy.

W tym roku żywą rzeźbą z regionu była Halszka.

 

UFO – Uliczny Festiwal Osobliwości, Organizator: Szamotulski Ośrodek Kultury, Szamotuły 2 czerwca 2019.

 

CZYTAJ TAKŻE: Mamy je! „Nierozpoznani” Magdaleny Abakanowicz

CZYTAJ TAKŻE: Trzy, dwa, jazz. Jazzonalia 2019

CZYTAJ TAKŻE: „Budujemy nowy dom? Szamotuły w czasach PRL-u”